Βούτυρα ξηρών καρπών

Βούτυρα ξηρών καρπών λοιπόν, ή αλλιώς και nut butter μια εναλλακτική του φρέσκου βουτύρου και της μαργαρίνης που ολοένα κερδίζει και περισσότερους φαν στην Ελλάδα. Ο λόγος πολύ απλός, είναι εύγευστα, πολύ θρεπτικά, εύκολα στη κατανάλωση και πλέον εύκολο και να τα βρεις! Παρεξηγημένα πολλές φορές, λόγω των θερμίδων που περιέχουν , αλλά όπως είναι γνωστό μεγαλύτερη σημασία έχει η ποσότητα που καταναλώνουμε αλλά και η ποιότητα των θερμίδων αυτών.

Τα βούτυρα ξηρών καρπών είναι πλούσια σε λιπαρά, αλλά τα λιπαρά αυτά είναι κυρίως μονοακόρεστα και πολυακόρεστα ( «καίγονται» πιο γρήγορα από άλλα λιπαρά), τα οποία είναι ωφέλημα για την καρδιά, τον εγκέφαλο, το νευρικό σύστημα και την υγεία μας γενικότερα. Εκτός από «καλά» λιπαρά περιέχουν και ποσότητα πρωτεΐνης, φυτικών ινών, αντιοξειδωτικών καθώς και φυτοθρεπτικών συστατικών. Αυτό τα κάνει μια πολύ καλή επιλογή για την καθημερινή μας διατροφή. Σύμφωνα με μελέτες η κατανάλωση ξηρών καρπών και των βουτύρων αυτών, μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο διαβήτη τύπου 2( κρατούν σταθερά τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα), της παχυσαρκίας, της υψηλής χοληστερόλης και όλων των καρδιαγγειακών παθήσεων.

Είναι όμως όλα τα βούτυρα ξηρών καρπών ίδια; Ας δούμε κάποια από αυτά που μπορούμε να βρούμε στην Ελληνική αγορά:

Ταχίνι, προέρχεται συνήθως από καβουρδισμένο σουσάμι, το οποίο περιέχει τις περισσότερες φυτοστερόλες από όλους τους ξηρούς καρπούς και σπόρους, γεγονός που το καθιστά νούμερο ένα άλλειμμα  για την μείωση της «κακής» χοληστερόλης και για την υγεία της καρδιάς γενικότερα. Περιέχει φυτική πρωτεΐνη, φώσφορο και σίδηρο επομένως είναι μια καλή επιλογή για περιόδους νηστείας ή για χορτοφάγους. Το ασβέστιο και το μαγνήσιο που περιέχει μπορεί να μειώσει την αρτηριακή πίεση με φυσικό τρόπο. Επίσης, οι λιγνάνες που περιέχονται σε αυτό ( παρόμοιας δομής με τα οιστρογόνα) σε συνδυασμό με τη σησαμίνη και το σησαμέλαιο προστατεύουν τον οργανισμό από καρκίνους που έχουν σχέση με ορμόνες. Τέλος, η υψηλή περιεκτικότητα του σε μαγνήσιο βοηθά στην υγεία των οστών και στη μείωση του κινδύνου οστεοπόρωσης σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε τόσο σε γλυκά όσο και σε αλμυρά πιάτα.

Φυστικοβούτυρο, πλούσιο σε μονοακόρεστα λιπαρά, περιέχει επίσης σημαντική ποσότητα βιταμίνης Ε, ενός ισχυρού αντιοξειδωτικού που θεωρείται ότι μπορεί να παίζει ρόλο στη πρόληψη και τη θεραπεία ορισμένων παθήσεων όπως η αρθρίτιδα, ο καρκίνος, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο καταρράκτης, η νόσος του Αλτσχάιμερ κ.τλ . Περιέχει επίσης, βιταμίνη Β6, μαγνήσιο, κάλιο, μαγγάνιο και ψευδάργυρο. Δεν περιέχει χοληστερόλη αλλά περιέχει ποσότητα νατρίου. Όπως και το ταχίνι μπορεί να μας προσφέρει σημαντική ποσότητα πρωτεΐνης και σιδήρου.

Βούτυρο αμυγδάλου, Πλούσιο σε μονοακόρεστα λιπαρά, φυτικές ίνες και  βιταμίνη Ε. Αποτελεί και αυτό πηγή φυτικής πρωτεΐνης, μαγνησίου, ασβεστίου σιδήρου και φωσφόρου ( με τα οφέλη που έχουμε πει και στα προηγούμενα βούτυρα).

Βούτυρο από κάσιους, Κρεμμώδες, με υψηλή ποσότητα πρωτεΐνης, μια πολύ καλή επιλογή για χορτοφάγους. Περιέχει χαλκό, ψευδάργυρο και σημαντικά ποσοστά σιδήρου γεγονός που το κάνει μια καλή επιλογή για άτομα που θέλουν να ενισχύσουν το κολλαγόνο τους και την υγεία του δέρματος και των μαλλιών τους. Επίσης περιέχει φολικό οξύ, συστατικό απαραίτητο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Βούτυρο σπόρων κολοκύθας, αποτελεί καλή πηγή τρυπτοφάνης, ενός αμινοξέως το οποίο ο οργανισμός το μετατρέπει αρχικά σε σεροτονίνη και στη συνέχεια σε μελατονίνη η οποία είναι η ορμόνη του ύπνου, επομένως θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως βραδινό σνακ για άτομα που έχουν ανάγκη από ύπνο. Επίσης αποτελεί πηγή ψευδαργύρου και  μαγνησίου. Μπορούμε να το συνδυάσουμε με κάποιο φρούτο ( πχ μήλο ή μπανάνα) ή στο γιαούρτι μας σαν ένας σνακ πριν από τον ύπνο.

Βούτυρο από καρύδια, περιέχει το μεγαλύτερο ποσοστό Ω-3 λιπαρών σε σχέση με τα υπόλοιπα βούτυρα ξηρών καπρών, τα οποία όπως είναι γνωστό βοηθούν στην υγεία της καρδιάς, στον έλεγχο του σωματικού μας βάρους και στην αντιμετώπιση διαφόρων φλεγμονών. Επίσης αποτελεί πηγή α-λινολεϊκού οξέος ( όπως και τα ψάρια) και είναι καλό να υπάρχει στη διατροφή μας ειδικά αν δεν τρώμε ψάρια.

Βούτυρο φουντουκιού, πλούσιο και αυτό σε φυτοστερόλες που όπως είπαμε και παραπάνω βοηθούν στη μείωση της «κακής» χοληστερόλης. Επίσης περιέχει αντιοξειδωτικά, φολικό οξύ, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, Βιταμίνη Ε, χαλκό, σίδηρο, φώσφορο και μαγνήσιο.

Extra tips:

Προσοχή στις ετικέτες! Πριν το αγοράσετε ρίξτε μια ματιά στα συστατικά του, πολύ σημαντικό είναι το προϊόν που θα επιλέξετε να μην περιέχει άλλα φυτικά έλαια ως πρόσθετα ( τα χρησιμοποιούν πολλές φορές για τη βελτίωση της υφής τους) ή trans λιπαρά. Επίσης, προτιμήστε προϊόντα χωρίς προσθήκη ζάχαρης ή αλατιού.

Όσον αφορά την τιμή τους, σίγουρα υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο προϊόν που προέρχεται από 100% ξηρό καρπό και σε αυτό που περιέχει πρόσθετα, αλλά σίγουρα η ποιότητα είναι σημαντική. Επίσης, η τιμή από το αμυγδαλοβούτυρο, φουντουκοβούτυρο, βούτυρο από καρύδια, κάσιους ή σπόρους κολοκύθας είναι τσιμπημένη, θεωρώ ότι είναι λόγω μικρής παραγωγής- εισαγωγής, καθώς είναι προϊόντα σχετικά καινούρια στην Ελληνική αγορά , σίγουρα στο μέλλον θα υπάρξει μείωση όπως έγινε και παλιότερα με το φυστικοβούτυρο. Όπως και να έχει, σε γενικές γραμμές η σύσταση όλων των βουτύρων είναι παρόμοια, με μικρές διαφορές οπότε ας κάνει ο καθένας την επιλογή του.

Στις πιο «αγνές» εκδοχές αυτών των προϊόντων, λόγω της μη προσθήκης άλλων ελαίων, πολλές φορές διαπιστώνεται διαχωρισμός των ελαίων, μην ανησυχείτε! Απλά ανακατέψτε καλά το προϊόν και θα ομογενοποιηθεί. Επίσης βοηθά η ανάποδη αποθήκευση (με το καπάκι προς τα κάτω ).

Μεγάλη προσοχή στην διατήρηση του προϊόντος!! Επειδή μιλάμε για προϊόντα με πλήθος αντιοξειδωτικών συστατικών καλό θα ήταν μετά το άνοιγμα να τα τοποθετούμε στο ψυγείο.

Οι πρωτεΐνες που υπάρχουν στους ξηρούς καρπούς θεωρούνται ατελείς, δηλαδή δεν περιέχουν ένα ή περισσότερα από τα απαραίτητα αμινοξέα, μπορούν όμως να γίνουν υψηλής βιολογικής αξίας αν συνδυαστούν σωστά ( πχ φυστικοβούτυρο με ψωμί ή δημητριακά γενικότερα).

Όλα τα βούτυρα ξηρών καρπών μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε είτε ως άλλειμμα στο ψωμί με μέλι και κανέλα ή ακόμα και με μαρμελάδα, να τα βάλουμε σε ροφήματα τύπου smoothies, στο γιαούρτι μας, σε φρούτα ή ακόμα και στη ζαχαροπλαστική ( μπισκότα κ.τλ) ως λιπαρή ουσία. Εκτός όμως από τις γλυκές επιλογές, τα βούτυρα ξηρών καρπών ταιριάζουν πολύ και με τυριά, αλλαντικά, σε σούπες, σε ζυμαρικά ή ακόμα και σε πιάτα με κρέας! Δοκιμάστε τα και θα εντυπωσιαστείτε! Μη τα φοβηθείτε, δίνουν πολύ ωραία γεύση και υφή.