Υπέρταση και διατροφή

Η υπέρταση ή υψηλή αρτηριακή πίεση είναι μια χρόνια πάθηση κατά την οποία η πίεση στις αρτηρίες είναι αυξημένη, γεγονός που αναγκάζει την καρδιά να εργάζεται πιο εντατικά από το φυσιολογικό, ώστε να κυκλοφορεί το αίμα μέσω των αιμοφόρων αγγείων. Η αρτηριακή πίεση περιλαμβάνει δυο μετρήσεις, τη συστολική( συστολή καρδιακού μυός) και τη διαστολική ( χαλάρωση καρδιακού μυ μεταξύ των παλμών). Η φυσιολογική αρτηριακή πίεση σε κατάσταση ηρεμίας κυμαίνεται από 100 εως 140 mmHg η συστολική και από 60 εως 90 mmHg η διαστολική. Υψηλή αρτηριακή πίεση υπάρχει όταν η πίεση είναι μονίμως σε επίπεδα 140/90 mmHg ή και παραπάνω.

Η υπέρταση ταξινομείται είτε ως «πρωτογενής υπέρταση», που αφορά περίπου το 90-95% των περιπτώσεων και δεν έχουν προφανές ιατρικό αίτιο,  είτε ως «δευτεροπαθής υπέρταση» περίπου 5-10% των περιπτώσεων που επηρεάζονται από τα νεφρά, τις αρτηρίες, την καρδιά ή το ενδοκρινικό σύστημα. Περίπου το 90-95% των περιπτώσεων κατηγοριοποιούνται ως «πρωτογενής υπέρταση» που σημαίνει υψηλή αρτηριακή πίεση χωρίς προφανές ιατρικό αίτιο. Άλλες καταστάσεις που επηρεάζουν τα νεφρα, τις αρτηρίες, την καρδιά ή το ενδοκρινικό σύστημα προκαλούν το υπόλοιπο 5-10% των περιπτώσεων( δευτεροπαθής)

 

Φυσιολογικές τιμές Α.Π
Ηλικία Mx(συστολική) Mn (διαστολική)
2-6 105-110 70-75
7-10 110-115 75
11-16 120 80
Ενήλ. <50 χρονών 140 90
Υπέρταση >140 >90

 

Ταξινόμηση της Α.Υ σύμφωνα με τις οδηγίες του ΠΟΥ
Κατηγορία Συστολική Α.Π(mmHg) Διαστολική ΑΠ(mmHg)
Ιδανική ΑΠ <120 <80
Φυσιολογική ΑΠ <130 <85
Ανώτερη φυσιολογική ΑΠ( προυπέρταση) 130-139 85-89
Αρτηριακή υπέρταση 1ου βαθμού 140-159 90-99
Αρτηριακή υπέρταση 2ου βαθμού 160-179 100-109
Αρτηριακή υπέρταση 3ου βαθμού ≥180 ≥110

Κάποιες διατροφικές συστάσεις που θα μπορούσαμε να ακολουθήσουμε ώστε να βελτιώσουμε τις τιμές της αρτηριακής μας πίεσης είναι οι εξής:

  • Μειώστε το σωματικό σας βάρος. Ακόμη και μια μείωση της τάξης του 10% μπορεί να φέρει φανερά αποτελέσματα.
  • Μη προσθέτεται αλάτι στο μαγείρεμα ή στο πιάτο σας.
  • Χρησιμοποιήστε μπαχαρικά και αρωματικά βότανα ώστε να ενισχύσετε τη γεύση των τροφών που καταναλώνετε.
  • Αποφύγετε τις έτοιμες σάλτσες, τους κύβους νοστιμιάς κτλ
  • Προσπαθήστε όσο μπορείτε να τρώτε φρέσκες ακατέργαστες τροφές.
  • Ξεπλένετε τις κονσερβοποιημένες τροφές καθώς περιέχουν αρκετό αλάτι ως συντηρητικό.
  • Αποφεύγετε τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι ( πχ αλλαντικά)
  • Διαβάζετε τις ετικέτες της συσκευασίας όταν ψωνίζετε ( αποφύγετε τροφές που περιέχουν 3-4 πηγές νατρίου , πχ μπέικιν πάουντερ, γλουταμινικό μονονάτριο κτλ)
  • Καταναλώνετε περισσότερο τροφές πλούσιες σε κάλιο
  • Περιορίστε τη ποσότητα του αλκοόλ ( σε λιγότερο από 3 μονάδες σε άντρες ή 2 μονάδες σε γυναίκες)
  • Προτιμήστε τροφές πλούσιες σε ασβέστιο
  • Τρώτε λιπαρά ψάρια ( πηγή ω-3 λιπαρών οξέων) τουλάχιστον 3 φορές την εβδομάδα
  • Καταναλώνετε περίπου 10 μερίδες φρούτα και λαχανικά την ημέρα( Dash diet)
  • Τροφές που ενδεχομένως ωφελούν υπερτασικούς: σκόρδο, σέλινο, καρύδια, εσπεριδοειδή
  • Τροφές με ενδεχόμενη επιβαρυντική δράση σε υπερτασικούς: καφές, grapefruit( μπορεί να αναστείλει τη δράση κάποιων φαρμάκων που χρησιμοποιούνται σε υπερτασικούς ασθενείς)

 

Τρόφιμα πλούσια σε κάλιο
φρούτα λαχανικά Διάφορα τρόφιμα
Βερίκοκα ξερά αγκινάρες Προϊόντα βρώμης- βρώμη
Αβοκάντο Ρίζες μπανμπού Σοκολάτα
Μπανάνα Ψητά φασόλια Γάλα
Πεπόνι Παντζάρια φρέσκα ή βρασμένα Μελάσα
Ξερά φρούτα Μαύρα φασόλια Καρύδια και καρποί
Σύκα- σύκα ξερά Μπρόκολο μαγειρεμένο Φιστικοβούτυρο
Χυμός grapefruit Λαχανάκια Βρυξελλών Υποκατάστατα αλατιού
Ακτινίδια Κινέζικο λάχανο Ανάλατος ζωμός κρέατος
Μάνγκο Καρότα ωμά Γιαούρτι
Νεκταρίνια Ξερά φασόλια και μπιζέλια Granola: πρωινό πιάτο με ανάμεικτούς ξηρούς καρπούς, δημητριακά ή σπόρους
Πορτοκάλι Πράσινα λαχανικά
Χυμός πορτοκάλι φακές
Ρόδι Μανιτάρια κονσέρβας
Ξερά δαμάσκηνα Πατάτες και γλυκοπατάτες
Χυμός δαμάσκηνο Κολοκύθα γλυκιά
Σταφίδες Σπανάκι μαγειρεμένο
χουρμάδες Ντομάτες και όλα τα προϊόντα ντομάτας
Χυμοί λαχανικών
σελινόριζα

 

 

 

 

Τρόφιμα πλούσια σε ασβέστιο
Γαλακτοκομικά( γάλα, γιαούρτι και κυρίως τα κίτρινα τυριά)
Καλαμπόκι
Μπρόκολο
Κόκκινο λάχανο
Κινέζικο λάχανο
Πορτοκάλι
Αμύγδαλα
Πράσινα φυλλώδη λαχανικά
Φασόλια λευκά και μαυρομάτικα
Μικρά ψάρια ( που μπορούν να καταναλωθούν με το κόκκαλο)
Σολομός
Εμπλουτισμένα δημητριακά πρωινού
Φυτικά γάλατα ( γάλα αμυγδάλου, καρύδας κ.τλ)